Cành đào Tết giữ được lâu khi có nhiều nụ mập đều, chỉ vài nụ vừa hé màu, có lộc non xanh ở các mắt, vỏ cành còn tươi. Cắm bình nước sạch, thay nước thường xuyên, đặt xa nguồn nóng và nắng gắt thì hoa nở từ từ qua mấy ngày Tết. Đào chậu thì kiểm gốc chắc, đặt chỗ sáng mát và tưới đều.
Đào là cây Tết quen thuộc của miền Bắc, nay xuất hiện ở nhiều nơi khác. Đẹp nhất của cành đào là lúc nở rộ, nhưng lúc đó cũng là lúc nó sắp tàn. Người mua đào giỏi là người biết mua nụ, không mua hoa.
Chọn cành đào: mua nụ, đừng mua hoa
Cành đào đang nở rộ ở chợ trông rất đẹp, nhưng về nhà vài ngày là cánh rụng. Muốn đào đẹp suốt Tết, chọn cành có phần lớn là nụ mập, căng, đã hé màu ở đầu nụ, chỉ vài bông nở để thấy được màu hoa. Nụ nhỏ, cứng, đều xanh nâu thì có thể không kịp nở trong mấy ngày Tết.
Lộc là yếu tố thứ hai. Cành đào có lộc non xanh nhú ở các mắt thường được ưa chuộng, vừa vì sắc xanh đi cùng sắc hồng, vừa vì cành có lộc thường là cành còn sống khoẻ. Cành không có lộc nào, nụ khô ở gốc cành nên cân nhắc.
Nhìn vỏ cành. Vỏ cành tươi, có màu, cạo nhẹ đầu cắt thấy ẩm. Vỏ nhăn, đầu cắt khô thâm là cành đã cắt lâu hoặc để ngoài nắng gió nhiều ngày.
Dáng cành tuỳ sở thích: cành thẳng vươn cao hợp bình lớn ở phòng khách rộng, cành có thế nghiêng hợp góc nhà. Nên ước trước chiều cao trần nhà và độ rộng chỗ đặt, vì cành đào lớn chở về rồi mới biết không vừa là chuyện hay gặp.
Cắm và giữ cành đào lâu tàn
Cành đào sống nhờ nước hút lên qua đầu cắt. Mọi việc dưới đây nhằm giữ cho đầu cắt hút nước tốt và cành không bị nóng.
- Cắt lại chân cành khi về nhà. Dùng dao hoặc kéo sắc cắt vát lại chân cành, cắt bỏ phần đầu cắt đã khô. Nhiều người còn chẻ nhẹ chân cành để cành hút nước dễ hơn.
- Cắm ngay vào nước sạch. Bình đủ nặng, miệng vừa, nước ngập một đoạn chân cành. Cành to cao nên chèn chân cho vững, tránh đổ.
- Thay nước thường xuyên. Nước bình để lâu bị đục, nhớt, chân cành bị nghẹt. Thay nước một hai ngày một lần, mỗi lần thay thì cắt bớt một chút chân cành.
- Đặt chỗ mát, sáng vừa. Phòng ấm, nắng chiếu thẳng, gần bếp, gần máy sưởi làm hoa bung nhanh và tàn nhanh. Chỗ mát hoa nở từ từ.
- Tránh gió lùa mạnh. Gió thổi liên tục làm cánh hoa khô và rụng sớm.
- Để xa trái cây chín. Trái cây chín toả khí làm hoa và nụ mau tàn. Đặt mâm ngũ quả cách xa bình đào một chút.
Ngoài ra còn có những mẹo dân gian như hơ chân cành, cho thêm thứ này thứ khác vào nước. Hiệu quả của chúng không đồng đều, cách chắc nhất vẫn là nước sạch, chân cành thông và chỗ đặt mát.
Đào chậu, đào thế: khác cành đào thế nào?
Đào chậu là cây đào còn rễ, trồng trong chậu, chưng xong có thể nuôi tiếp. Đào thế là đào chậu có dáng được uốn tỉa công phu, thường là cây lâu năm. Ưu điểm là hoa giữ được lâu hơn cành cắt nếu cây khoẻ và chăm đúng.
Cái cần kiểm cũng giống mọi cây chậu khác: gốc đứng chắc, bầu đất không lung lay, đất mặt không mới tinh như vừa đóng chậu. Nhiều cây đào được bứng từ vườn vào chậu không lâu trước Tết; rễ chưa bám thì nụ dễ khô và rụng khi gặp nhà ấm, khô.
Ở một số nơi có dịch vụ thuê đào thế: cây được chở tới chưng Tết, sau Tết người cho thuê mang về vườn chăm. Cũng giống thuê mai, hỏi rõ trách nhiệm khi cây hỏng, gãy cành, và lịch giao nhận.
Đào là cây ưa khí hậu mát. Ở nơi nóng, đào chậu chưng xong thường khó giữ khoẻ qua mùa hè nếu không có điều kiện chăm. Người mua nên xác định trước là chơi một mùa hay nuôi lâu dài để chọn cây và chọn cách mua cho hợp.
Những chiêu hay gặp ở chợ đào
Cành nở rộ được bán đắt vì "đẹp nhất chợ". Đẹp lúc mua nhưng vài ngày sau tàn. Người mua cần hoa cho mấy ngày Tết thì cành nhiều nụ mới đáng tiền.
Ghép thêm nhánh vào cành chính. Có cành được buộc thêm nhánh cho dày. Nhìn kỹ chỗ nối, dây buộc giấu trong kẽ.
Cành cắt đã lâu được ngâm nước cho tươi lại. Đầu cắt khô thâm, vỏ cành nhăn là dấu hiệu. Hỏi cành cắt từ hôm nào.
Đào chậu mới bứng phủ rêu che mặt đất. Lớp rêu đẹp nhưng che mất đất mới. Lắc nhẹ gốc để biết.
Nói "nụ này mùng Một nở đúng". Nụ đào phụ thuộc rất nhiều vào nhiệt độ trong nhà. Không ai chắc được ngày nở.
Giá không rõ gồm gì. Hỏi giá đã gồm chở, gồm chậu, gồm chân đế cành chưa.
Giục mua vì sắp hết. Chợ đào thường còn tới sát Tết. Cứ kiểm đủ nụ, lộc, vỏ cành rồi mới trả tiền.
Cành quá to so với xe chở. Người mua tự chở bằng xe máy cần chọn cành vừa sức, bọc đầu cành để không gãy và không vướng người đi đường.
Chở đào về nhà an toàn
Bọc tán bằng giấy hoặc lưới. Lớp bọc giữ nụ không bị gió quật rụng và không chọc vào người khác trên đường.
Cố định chân cành chắc chắn. Buộc chân cành vào xe ở hai điểm, tránh cành xoay khi rẽ.
Không để tán chìa ra quá rộng. Cành chìa ngang rộng dễ va người, xe khác, nhất là trên đường đông cuối năm.
Đi chậm, tránh giờ cao điểm. Đường những ngày giáp Tết đông, chở cây cồng kềnh nên đi chậm và chọn giờ vắng.
Không để cành phơi gió lâu. Về tới nhà cắt lại chân cành, cắm nước ngay.
Với đào chậu, đỡ đáy chậu khi bê. Chậu nặng bê ở vành dễ vỡ chậu, gãy gốc. Bê từ đáy, hai người bê với chậu lớn.
Tận dụng dịch vụ giao. Cành, chậu lớn nên nhờ người bán giao để đỡ rủi ro trên đường.
Để trẻ nhỏ tránh xa khi bốc dỡ. Cành đào có thể đâm mắt, chậu nặng có thể đổ. Bốc dỡ khi trẻ không đứng gần.
Câu hỏi thường gặp
Cành đào cắm bình giữ được bao lâu?
Tuỳ độ nụ lúc mua, nhiệt độ trong nhà và cách thay nước. Chọn cành nhiều nụ, đặt chỗ mát, thay nước và cắt chân cành thường xuyên giúp hoa nở dần và giữ lâu hơn hẳn cành để ở phòng ấm.
Đào nở sớm trước Tết phải làm sao?
Đưa bình đào tới chỗ mát nhất trong nhà, tránh nắng và nguồn nóng. Nhiệt độ thấp giúp nụ chậm lại, nhưng hoa đã nở thì không khép lại được.
Có nên cho đường hay thuốc dưỡng vào nước cắm đào?
Các mẹo này có người dùng nhưng hiệu quả không đồng đều, đường còn làm nước nhanh đục. Nước sạch, thay thường xuyên và chân cành được cắt lại là cách chắc nhất.
Đào chậu sau Tết nuôi tiếp được không?
Được nếu cây khoẻ, có chỗ nắng và có người chăm, nhưng đào ưa khí hậu mát nên ở nơi nóng sẽ khó hơn. Nếu thuê đào, người cho thuê sẽ mang về vườn chăm.
Đào và mai có chưng cùng phòng được không?
Được, nhưng hai cây có nhu cầu khác nhau: mai cần nắng sáng, cành đào cắm bình cần chỗ mát. Đặt mỗi thứ ở góc hợp với nó thay vì để sát nhau.
Cành đào lộc nhiều hay nụ nhiều thì tốt hơn?
Tuỳ sở thích, nhưng muốn có hoa suốt Tết thì cần nụ mập và nhiều. Lộc xanh làm cành sinh động và thường cho biết cành còn tươi khoẻ.
