Sân có bóng cây một phần và có người đi lại thường hợp với cỏ lá gừng, loại dễ sống và chịu bóng khá nhất trong nhóm phổ biến. Sân nắng trọn ngày, ít giẫm, muốn thảm mịn đẹp thì cỏ nhung Nhật. Muốn nền xanh có hoa vàng, ít phải cắt thì cỏ đậu phộng, nhưng loại này không hợp chỗ đi lại nhiều.
Cỏ chết mảng sau vài tháng là chuyện nhiều nhà gặp, và gần như lần nào cũng do một trong ba nguyên nhân: chọn cỏ ưa nắng cho chỗ bóng, nền bên dưới là xà bần hoặc đất nén chặt, hoặc lối đi quen của người và xe ngay giữa thảm cỏ. Chọn đúng loài chỉ giải quyết được nguyên nhân đầu tiên.
So sánh ba loại cỏ nền hay dùng
Bảng so sánh theo kinh nghiệm phổ biến; mỗi vùng khí hậu có thể khác, nên hỏi thêm người trồng cỏ ở địa phương.
| Tiêu chí | Cỏ lá gừng | Cỏ nhung Nhật | Cỏ đậu phộng |
|---|---|---|---|
| Nắng | Nắng đến bóng bán phần | Cần nắng nhiều | Ưa nắng, chịu bóng nhẹ |
| Chịu giẫm | Khá | Kém đến vừa | Kém |
| Dáng thảm | Lá bản to, mềm, xanh đậm | Lá mảnh, mịn, mọc dày thành gợn | Lá tròn nhỏ, có hoa vàng |
| Cắt tỉa | Phải cắt định kỳ | Ít cắt, lâu dần thành gồ | Ít cắt, mọc bò lan |
| Lấn ra lối đi, bồn hoa | Có, bò bằng thân | Chậm | Bò lan khá nhanh |
| Hợp với | Sân gia đình có trẻ chơi, có bóng cây | Sân trang trí, tiểu cảnh | Mái dốc, viền bồn, nền ít đi |
Ở miền Bắc, mùa đông lạnh nhiều loại cỏ chững lại, ngả vàng, sang xuân mới xanh lại. Đó thường không phải cỏ chết.
Cỏ lá gừng: lựa chọn an toàn cho sân gia đình
Cỏ lá gừng có lá bản to, mềm, màu xanh đậm, mọc bò bằng thân trên mặt đất, nhanh phủ kín. Điểm mạnh nhất là chịu được bóng bán phần dưới tán cây và chịu người đi lại vừa phải, nên hợp với sân gia đình, sân có trẻ con chạy chơi, sân trồng vài cây bóng mát.
Điểm trừ là phải cắt định kỳ, mùa mưa lớn rất nhanh, bỏ vài tuần là cao lổn nhổn. Cỏ cũng bò lấn vào bồn hoa, khe gạch lối đi, nên cần viền bồn bằng gạch hoặc tấm chắn.
Dưới tán cây quá rậm, gần như không có nắng, thì cỏ lá gừng cũng thưa dần. Không có loại cỏ nào sống tốt trong bóng đặc. Chỗ đó nên phủ sỏi, trồng cây bụi ưa bóng hoặc tỉa thưa tán cây cho nắng lọt xuống.
Khi mua cỏ lá gừng dạng tấm, soi xem lớp đất đi kèm có bị lẫn cỏ dại hay không, và cỏ có tươi, không vàng úa vì để lâu ở bãi. Cỏ tấm nên được trồng trong một hai ngày sau khi cắt.
Cỏ nhung Nhật và cỏ đậu phộng: đẹp nhưng kén chỗ
Cỏ nhung Nhật có lá rất mảnh, mọc dày như tấm thảm nhung, lâu ngày tự dồn thành những gợn sóng nhỏ. Nhìn rất đẹp ở tiểu cảnh, sân trang trí, mép hồ. Nhưng loại này cần nắng nhiều, chỗ bóng thì thưa và úa; người đi lại thường xuyên thì thành vệt mòn. Người bán hay quảng cáo "ít phải cắt", đúng, nhưng cái giá là thảm gồ lên theo năm và không hợp sân chơi.
Cỏ đậu phộng (còn gọi là cỏ lạc, đậu phộng dại) là cây họ đậu mọc bò, lá tròn nhỏ, hoa vàng li ti. Nó phủ nền nhanh, ít cắt, hợp mái dốc, viền bồn, dải cây giữa lối đi. Nhưng thân mềm, giẫm nhiều là dập nát, nên không thay được cỏ chỗ đi lại.
Cỏ đậu phộng bò lan khá mạnh, lấn vào bồn hoa và các cây thấp bên cạnh. Nếu trồng gần bồn hoa, nên có viền ngăn từ đầu.
Hai loại này hợp làm vùng nhìn, còn vùng dùng (lối đi, chỗ trẻ chơi, chỗ phơi đồ) thì nên là cỏ chịu giẫm hơn, hoặc lát đá bước.
Chuẩn bị nền và lót cỏ để không chết mảng
Phần lớn công sức nằm ở nền chứ không ở cỏ:
- Dọn nền. Nhặt hết xà bần, đá, gạch vụn, rễ cỏ dại. Sân nhà mới xây hay bị lấp xà bần ngay dưới vài phân đất mặt.
- Xới tơi lớp mặt. Đất bị xe, người nén chặt thì rễ cỏ không xuống được, nước đọng mặt. Xới tơi lớp trên cùng.
- Bù đất màu và tạo dốc. Rải một lớp đất màu trộn phân hữu cơ hoai, san cho hơi dốc về phía rãnh thoát nước, không để chỗ trũng.
- Tưới ẩm nền trước khi lót. Nền ẩm giúp tấm cỏ bám nhanh.
- Lót tấm cỏ khít nhau, so le mối. Như xếp gạch, mối nối lệch nhau; ấn chặt cho tấm cỏ tiếp đất, không để hở bên dưới.
- Tưới đều những tuần đầu. Giữ ẩm cho tới khi rễ bám xuống. Thử nhấc mép tấm cỏ: thấy bám chặt là đã ăn rễ.
- Hạn chế đi lại cho tới khi cỏ bám. Giẫm sớm làm tấm cỏ xê dịch, rễ đứt.
Vì sao cỏ chết mảng, và sửa thế nào
Chỗ bóng đặc. Cỏ thưa dần dưới tán cây rậm. Tỉa tán cho nắng lọt, hoặc thay bằng sỏi, cây bụi ưa bóng.
Lối đi quen. Vệt mòn theo đường người và xe đi. Đặt đá bước hoặc lát lối đi riêng, đừng cố trồng lại cỏ ở đó.
Nền xà bần. Cỏ vàng úa thành mảng theo hình đống xà bần bên dưới. Phải lật lên, dọn và thay đất.
Đọng nước. Chỗ trũng sau mưa ngập lâu, cỏ thối. San lại dốc hoặc làm rãnh.
Nước tiểu chó. Những đốm vàng tròn, viền xanh đậm là dấu hiệu quen. Tưới rửa chỗ đó và dạy chó đi chỗ khác.
Cắt quá sát. Cắt trụi tới gốc làm cỏ yếu, nhất là mùa nắng. Mỗi lần chỉ cắt bớt một phần chiều cao.
Sâu, dế dưới rễ. Mảng cỏ nhấc lên dễ dàng vì rễ bị ăn. Hỏi người có kinh nghiệm hoặc cán bộ bảo vệ thực vật trước khi dùng thuốc, nhất là khi nhà có trẻ và thú cưng chơi trên cỏ.
Bón phân không đều. Rải phân dồn một chỗ làm cháy cỏ thành mảng. Rải đều, tưới sau khi bón.
Câu hỏi thường gặp
Cỏ nào chịu bóng râm tốt cho sân nhà?
Trong các loại phổ biến, cỏ lá gừng thường được xem là chịu bóng bán phần khá nhất. Tuy vậy không loại cỏ nào sống tốt dưới bóng đặc. Chỗ không có nắng nên dùng sỏi, cây bụi ưa bóng hoặc tỉa thưa tán cây.
Cỏ nhung Nhật có cho trẻ con chạy chơi được không?
Cỏ nhung Nhật chịu giẫm kém hơn cỏ lá gừng, đi lại nhiều sẽ thành vệt mòn. Nó hợp sân trang trí, tiểu cảnh hơn là sân chơi. Sân chơi của trẻ nên chọn loại chịu giẫm hơn.
Cỏ đậu phộng có phải cắt không?
Cỏ đậu phộng mọc thấp, bò lan nên ít phải cắt hơn cỏ lá gừng. Nhưng nó lấn vào bồn hoa khá nhanh và không chịu được giẫm nhiều. Hợp làm nền mái dốc, viền bồn.
Mới lót cỏ bao lâu thì đi lên được?
Chờ tới khi tấm cỏ bám rễ xuống nền, nhấc mép thấy bám chặt. Thời gian tuỳ mùa và loại cỏ, mùa mưa thường nhanh hơn. Trước đó hạn chế giẫm để tấm cỏ không xê dịch.
Có nên trồng cỏ bằng hạt thay vì cỏ tấm không?
Một số loại cỏ có bán hạt, nhưng trồng hạt lâu kín, dễ lẫn cỏ dại và bị mưa trôi. Cỏ tấm hoặc cỏ giâm nhánh phủ nhanh hơn, hợp với sân gia đình. Hỏi người bán loại cỏ nào hợp cách trồng nào.
Cỏ trong sân bị vàng mùa đông có chết không?
Ở miền Bắc, nhiều loại cỏ ngả vàng, chững lại khi trời lạnh và xanh lại khi ấm. Đó thường là ngủ đông chứ không phải chết. Giảm tưới, không bón phân thúc trong thời gian này.
