Chậu treo ở ban công an toàn khi ba thứ đều chắc: điểm bắt móc vào trần hay dầm chịu lực, dây treo bằng kim loại không gỉ hoặc dây chuyên dùng, và chậu nhẹ có khay hứng nước. Chậu gắn lan can thì nên móc quay vào phía trong ban công, và ở tầng cao tốt nhất là không treo ra ngoài.
Nhiều người nghĩ chậu treo nhỏ nên nhẹ. Lúc khô thì nhẹ thật, nhưng ngay sau khi tưới đẫm hay sau một trận mưa, đất ngậm nước nặng lên rõ rệt, cộng thêm gió lắc. Móc nhựa dán tường, dây nhựa phơi nắng vài tháng là những thứ hay đứt vào đúng lúc đó.
Chậu treo hỏng ở đâu trước?
Theo kinh nghiệm của người bán chậu, hiếm khi chậu tự vỡ. Thứ hỏng trước gần như luôn là điểm treo: tắc kê nhựa bắt vào lớp vữa mỏng thay vì bê tông, móc dán bằng keo, móc sắt mạ rẻ gỉ sau một mùa mưa, hoặc dây nhựa đi kèm chậu bị nắng làm giòn rồi đứt.
Dây và móc kèm theo chậu treo bán sẵn thường chỉ tính cho lúc trưng bày trong cửa hàng. Mang về treo ngoài nắng mưa thì nên thay bằng xích hoặc dây inox, móc inox, khoá chữ S có thể bóp kín miệng. Thay ngay từ đầu rẻ hơn nhiều so với hậu quả một chậu rơi.
Điểm bắt trên trần ban công chung cư có thể là trần thạch cao, tấm ốp nhựa, hoặc bê tông thật. Trần giả không chịu được sức kéo của chậu ướt. Gõ thử, nghe tiếng rỗng là trần giả; nếu không chắc thì hỏi ban quản lý hoặc thợ có kinh nghiệm, đừng tự khoan đại.
Một chi tiết nhỏ hay bị quên là xoay. Chậu treo một điểm hay xoay theo gió, dây xoắn lại rồi tự tháo khoá. Dùng khớp xoay, hoặc kiểm và vặn chặt khoá mỗi lần tưới.
Chọn chậu, dây và móc cho chậu treo
Chậu nhẹ, có lỗ thoát nước và khay hứng liền. Chậu nhựa dày, giỏ xơ dừa lót nilon đục lỗ, chậu composite nhẹ. Tránh chậu gốm nặng để treo.
Giá thể nhẹ. Trộn xơ dừa, trấu hun, phân hữu cơ hoai với ít đất. Đất thịt nguyên chất làm chậu nặng gấp bội khi ướt.
Xích hoặc dây inox. Bền nắng, không giòn như dây nhựa. Dây sắt mạ thường gỉ ở chỗ móc sau một, hai mùa mưa.
Móc chữ S bóp kín miệng. Móc hở miệng dễ tuột khi chậu bị gió lắc.
Tắc kê nở kim loại cho bê tông. Tắc kê nhựa nhỏ chỉ hợp vật nhẹ; với chậu treo nên dùng loại chịu tải.
Khớp xoay ở đầu dây. Giúp dây không xoắn, khoá không tự tháo.
Độ cao vừa tầm tưới. Treo quá cao thì mỗi lần tưới phải đứng ghế, vừa nguy hiểm vừa ngại, cây chết khát vì lười.
Không treo quá nhiều chậu vào một thanh. Thanh treo, giá phơi đồ, khung rèm không thiết kế cho sức nặng của chậu ướt.
Chậu gắn lan can: những điều cần biết trước khi mua
Hỏi quy định toà nhà trước. Nhiều chung cư cấm treo đồ ra ngoài lan can vì nguy cơ rơi và vì mặt ngoài toà nhà.
Quay chậu vào phía trong. Nếu được phép, móc chậu sao cho chậu nằm bên trong lan can, không chìa ra khoảng không.
Không dùng ở tầng cao, chỗ gió mạnh. Gió giật có thể nhấc cả chậu khỏi móc. Ở tầng cao, đặt chậu dài sát chân lan can trên nền là an toàn hơn.
Kiểm loại lan can. Lan can kính, lan can thanh tròn lớn, lan can xây có kích thước khác nhau, móc mua sẵn không phải cái nào cũng ôm khít.
Chậu dài nên có hai, ba điểm móc. Một điểm thì chậu chao, đất đổ khi gió.
Có khay hứng nước hoặc đáy kín ngăn chứa. Chậu lan can tưới là nước rơi thẳng xuống ban công nhà dưới hoặc lối đi.
Chọn cây thấp, nhẹ. Mười giờ, dừa cạn, cỏ lan chi, sen đá cứng. Cây cao nặng ngọn trên lan can là lực đòn bẩy kéo chậu ra ngoài.
Kiểm móc mỗi tháng. Móc gỉ, ốc lỏng là chuyện của vài tháng nắng mưa.
Nước nhỏ xuống tầng dưới: chuyện nhỏ hay sinh to
Chung cư và nhà phố san sát, chậu treo tưới nhỏ giọt xuống ban công nhà dưới, xuống phơi đồ, xuống xe máy dựng dưới hiên là nguyên nhân của không ít lần lời qua tiếng lại. Nước tưới lại kéo theo đất, rêu, lá mục, để lại vệt bẩn trên tường và cửa kính nhà người khác.
Cách đơn giản nhất là tưới chậu treo bằng cách tháo xuống, tưới trong chậu rửa hoặc trên nền ban công, chờ ráo nước rồi treo lên. Nếu không tháo được, tưới chậm từng ít, dừng khi thấy nước bắt đầu chảy ở đáy, và luôn để khay hứng dưới.
Giờ tưới cũng nên tính. Tưới sáng sớm, khi nhà dưới chưa phơi đồ, ít người qua lại, là cách lịch sự nhất. Tránh tưới khi có gió mạnh, nước bị thổi văng ra xa.
Mùa mưa thì không kiểm soát được nước, nên khay hứng phải đủ sâu và phải đổ nước sau mưa, không để khay đầy tràn ra và cũng không thành chỗ muỗi đẻ.
Cây hợp chậu treo ở ban công
Dương xỉ. Hợp ban công mát, có mái che, ít nắng trực tiếp. Ở ban công nắng gắt thì lá cháy giòn.
Trầu bà rủ, cây lá rủ trong nhà. Hợp chỗ có bóng. Ra nắng chiều sẽ vàng lá.
Mười giờ. Hợp nắng, rủ xuống đẹp, không ngại khô.
Dạ yến thảo. Hoa rủ nhiều màu, cần nắng để ra hoa nhưng không chịu nổi nóng gắt kéo dài; mùa nóng hay tàn, thường là hàng trưng theo mùa.
Lan treo gỗ, lan giỏ. Cần ánh sáng dịu, không khí thoáng. Hợp ban công hướng đông.
Sen đá dây, cây mọng nước rủ. Nhẹ, ít tưới, nhưng sợ mưa dầm nếu ban công không có mái.
Cỏ lan chi. Dễ sống, ra cây con thành chùm rủ, chịu được nắng xiên.
Tránh cây lớn nhanh, nặng. Cây lớn nhanh thì chậu treo nhanh chật, nặng, phải thay chậu thường xuyên.
Câu hỏi thường gặp
Móc dán tường có treo chậu cây được không?
Không nên dùng cho chậu thật có đất. Lúc khô chậu nhẹ, nhưng tưới xong nặng lên nhiều, cộng nắng nóng làm keo yếu dần. Móc dán chỉ hợp chậu giả hoặc đồ trang trí rất nhẹ.
Chậu treo nên tưới bao lâu một lần?
Chậu treo khô nhanh hơn chậu đặt sàn vì gió lùa bốn phía. Mùa nắng có khi phải tưới mỗi ngày, mùa mưa thì thưa hẳn. Nhấc thử chậu: nhẹ bẫng là khô, nặng tay là còn ẩm.
Treo chậu cây ở trần thạch cao có được không?
Trần thạch cao, tấm ốp nhựa không chịu được sức kéo của chậu ướt. Phải bắt móc vào bê tông hoặc khung chịu lực phía trên. Không chắc thì hỏi ban quản lý hoặc thợ trước khi khoan.
Chậu treo ngoài lan can có vi phạm quy định chung cư không?
Nhiều toà nhà có quy định cấm hoặc hạn chế đồ treo ra ngoài lan can vì an toàn rơi rớt. Quy định mỗi nơi khác nhau, nên hỏi ban quản lý trước khi lắp.
Làm sao tưới chậu treo mà nước không nhỏ xuống nhà dưới?
Tháo chậu xuống tưới rồi để ráo mới treo lại là cách sạch nhất. Nếu không, dùng chậu có khay hứng sâu, tưới chậm và dừng khi nước bắt đầu chảy ở đáy.
Dây treo chậu bao lâu thì nên thay?
Dây nhựa phơi nắng thường giòn sau một thời gian ngắn, nên thay bằng xích hoặc dây inox ngay từ đầu. Dây kim loại cũng phải kiểm gỉ ở chỗ móc định kỳ, thấy gỉ ăn sâu thì thay.
