Bàn làm việc xa cửa sổ, chỉ có đèn trần, hợp nhất với những cây chịu bóng giỏi: kim tiền cỡ nhỏ, lưỡi hổ mini, trầu bà, vạn lộc, cây lan chi. Sen đá và xương rồng mini, những thứ được bán nhiều nhất làm cây để bàn, lại là nhóm chết nhanh nhất ở văn phòng vì chúng cần nắng.
Văn phòng là môi trường khó cho cây hơn nhà ở: ánh sáng chủ yếu từ đèn, máy lạnh chạy cả ngày, cuối tuần tắt máy đóng cửa, nghỉ lễ dài không ai tưới. Chọn đúng cây đã giải quyết được một nửa; nửa còn lại là vài thói quen nhỏ để cây không chết lặng lẽ trên bàn.
Đèn văn phòng đủ cho cây tới đâu
Văn phòng nhìn sáng sủa vì mắt người chỉ cần đủ sáng để đọc chữ. Với cây, ánh sáng từ đèn trần chiếu xuống mặt bàn yếu hơn nhiều lần so với chỗ gần cửa sổ ban ngày. Cây chịu bóng sống được ở mức đó, nhưng gần như không lớn; cây ưa sáng thì yếu dần.
Đèn tắt vào buổi tối và cuối tuần. Một cây ở nhà có ánh sáng tự nhiên mỗi ngày, kể cả chủ nhật; cây văn phòng có khi hai ngày liền trong bóng tối. Cây vẫn sống, nhưng điều đó giải thích vì sao cây văn phòng chậm lớn và dễ vàng lá hơn cùng loại ở nhà.
Bàn gần cửa sổ là chuyện khác hẳn. Chỉ cần ngồi trong vòng vài bước chân tới cửa kính sáng, lựa chọn cây đã rộng hơn nhiều. Nếu có quyền chọn chỗ đặt cây, đặt ở bậu cửa sổ hay kệ gần cửa luôn tốt hơn ngay cạnh bàn phím.
Một mẹo hữu ích: bàn làm việc có đèn bàn riêng thì đặt cây trong tầm chiếu của đèn. Đèn bàn gần tán hơn đèn trần nhiều, bật suốt giờ làm là thêm được đáng kể ánh sáng cho cây.
Cây để bàn hay được chọn cho văn phòng ít sáng
Kim tiền cỡ nhỏ. Củ dưới đất trữ nước, chịu thiếu sáng và chịu quên tưới. Chỉ sợ tưới nhiều.
Lưỡi hổ mini. Chịu khô, chịu bóng; trong văn phòng gần như đứng yên, tưới rất thưa.
Trầu bà. Dễ tính, lá rũ nhẹ khi khát nên dễ biết lúc tưới; dây dài cắt bớt cắm nước cũng sống.
Vạn lộc và cây lá màu cùng họ. Lá dày, chịu khô; lá đỏ, hồng cần sáng hơn một chút để giữ màu.
Cây lan chi. Thường được xem là lành với vật nuôi, chịu được nhiều điều kiện; lá dài rũ hợp kệ cao.
Lan ý nhỏ. Cần ẩm hơn, nhưng báo khát rất rõ, hợp người hay quên.
Trúc phát tài trồng nước. Không cần đất, chỉ cần thay nước định kỳ và giữ bình sạch rêu. Đặt chỗ có chút sáng, tránh nắng gắt.
Cây trầu bà chậu treo trên vách ngăn. Tiết kiệm diện tích mặt bàn, dây rủ xuống mềm mại.
Vì sao sen đá, xương rồng mini văn phòng hay chết
Chúng là cây ưa nắng. Ngoài tự nhiên mọc ở chỗ nắng gắt. Dưới đèn văn phòng, chúng vươn dài, nhạt màu, mềm thân.
Bị tưới như cây lá. Người mua thấy cây nhỏ thì tưới mỗi ngày một ít; trong văn phòng ít sáng, đất không bao giờ khô, gốc thối.
Chậu mini, không lỗ. Nhiều chậu quà tặng là cốc sứ, ly thuỷ tinh không lỗ thoát nước.
Cát màu dán keo mặt chậu. Che đất, nước không thấm đều, khó biết khô hay ướt.
Niềm tin "hút bức xạ máy tính". Câu này phổ biến nhưng không có cơ sở chắc chắn. Cây không cần, cũng không làm được, việc đó; nó chỉ cần nắng.
Sen đá vươn dài là dấu hiệu đầu tiên. Thấy lá thưa ra, thân dài, ngả về phía sáng là cây đang đói nắng.
Muốn giữ thì phải có bậu cửa sổ nắng. Hoặc mang về nhà đặt ban công, đem lên văn phòng chỉ vài ngày rồi đổi.
Luân phiên hai chậu: cách giữ cây văn phòng đẹp lâu
Đây là cách nhiều người chăm cây văn phòng lâu năm hay dùng, đặc biệt khi bàn làm việc xa cửa sổ.
- Mua hai chậu cùng loại, cùng cỡ. Một chậu đặt ở bàn, một chậu đặt chỗ sáng hơn: bậu cửa sổ văn phòng, hoặc mang về nhà.
- Đổi chỗ hai chậu định kỳ. Vài tuần một lần. Chậu ở chỗ sáng "nạp" lại sức, chậu ở bàn "tiêu" bớt.
- Kiểm đất khi đổi. Chậu từ chỗ sáng về thường khô nhanh hơn; chậu từ bàn thường còn ẩm.
- Lau lá khi đổi. Bụi văn phòng bám lá làm cây nhận ít sáng hơn.
- Ghi lại ngày đổi. Dán một mẩu giấy nhỏ dưới đáy chậu hoặc ghi lịch điện thoại.
Cách này tốn gấp đôi tiền cây nhưng cây ở bàn lúc nào cũng tươi, không có giai đoạn rụng lá trụi gốc như cây đứng một chỗ thiếu sáng quanh năm.
Cuối tuần, nghỉ lễ và những ngày không ai tưới
Hai ngày cuối tuần, phần lớn cây chịu bóng không cần ai tưới. Vấn đề thật là những đợt nghỉ dài như Tết: văn phòng đóng cửa nhiều ngày, máy lạnh tắt, phòng có thể nóng bí hoặc ngược lại khá mát tuỳ mùa và tuỳ toà nhà.
Trước kỳ nghỉ dài, kiểm đất từng chậu; chậu khô thì tưới đẫm rồi để ráo, đừng để đĩa lót đầy nước. Gom các chậu lại một chỗ gần cửa sổ, xa nơi nắng chiếu gắt qua kính. Cây đứng gần nhau giữ ẩm cho nhau tốt hơn.
Nếu văn phòng có người trực hoặc bảo vệ, nhờ một người xem giúp giữa kỳ nghỉ là chắc nhất. Cây chịu khô như kim tiền, lưỡi hổ thì có thể để yên; lan ý, trầu bà nhỏ thì nên mang về nhà nếu được.
Sau kỳ nghỉ, đừng tưới ngay theo phản xạ. Kiểm đất trước; nhiều chậu vẫn còn ẩm, nhất là khi phòng kín và mát.
Câu hỏi thường gặp
Cây nào để bàn văn phòng không có cửa sổ?
Kim tiền nhỏ, lưỡi hổ mini, trầu bà, vạn lộc, cây lan chi là những cây chịu bóng tốt. Dù vậy chúng sẽ lớn rất chậm dưới đèn trần; đặt cây trong tầm chiếu của đèn bàn sẽ giúp nhiều.
Xương rồng có hút bức xạ máy tính không?
Chưa có cơ sở chắc chắn cho niềm tin này. Xương rồng là cây cần nắng, đặt cạnh máy tính trong văn phòng ít sáng thường yếu dần và dễ thối gốc nếu bị tưới nhiều.
Cây văn phòng bao lâu tưới một lần?
Tuỳ cây và chỗ đặt, nhưng thường thưa hơn nhiều so với cây ở nhà vì ít sáng. Kiểm đất bằng ngón tay trước khi tưới; cây chịu khô như kim tiền, lưỡi hổ có thể cách vài tuần.
Đèn văn phòng có thay được ánh sáng mặt trời cho cây không?
Chỉ một phần. Đèn trần chiếu từ xa nên ánh sáng tới cây yếu; đèn bàn gần tán giúp nhiều hơn. Muốn cây lớn thật sự, cần đèn chuyên cho cây hoặc chỗ gần cửa sổ.
Nghỉ Tết dài thì cây văn phòng làm sao?
Tưới đẫm những chậu đã khô, đổ nước đĩa lót, gom cây lại gần cửa sổ tránh nắng gắt. Cây cần ẩm như lan ý thì nên mang về nhà hoặc nhờ người trực xem giúp.
Trúc phát tài trồng nước chăm thế nào?
Thay nước định kỳ, rửa bình khi thấy rêu xanh hoặc nước đục, đặt chỗ có chút ánh sáng và tránh nắng gắt chiếu thẳng. Nhà có mèo, chó nên đặt cao vì cây có thể gây nôn khi bị gặm.
